Sinds de prijs van koper tot recordhoogtes is gestegen door groeiende vraag uit onder meer China, krijgt netbeheerder Stedin steeds meer te maken met diefstal van dit halfedelmetaal. Koperen leidingen worden ontvreemd uit hoogspanningsstations en transformatorhuisjes. “Dat levert niet alleen stroomstoringen op, maar ook gevaarlijke situaties voor monteurs, de dieven en de omgeving”, aldus Daniëlle Nicolaas, woordvoerster bij Stedin.
De daders zijn volgens Nicolaas met name afkomstig uit het Oostblok. “Mensen die agressie noch risico’s schuwen. Enorme risico’s, als je bedenkt dat sommige leidingen wel onder 10.000 Volt of hoger staan.” De koperdiefstal zelf wordt volgens haar zorgvuldig voorbereid: “Ze gaan op voorverkenning, breken het hek en de deur van het station open en kijken wat er te halen valt. Vervolgens gaan ze weg om met gepaste materialen - vervoer en gereedschap - terug te komen om het koper te stelen.”
Spelende kinderen
Het risico wat dan ontstaat, gaat verder dan voor de dief zelf. Nicolaas: “Als een deur van een station open staat, kunnen kinderen daar verstoppertje gaan spelen en dergelijke. Daarom vinden wij het een serieuze zaak. Ook voor onze monteurs. Ze treffen een andere situatie aan dan ze gewend zijn, omdat er dingen zijn ontvreemd. Dat zorgt dus ook voor de nodige risico’s voor hen. Koperdiefstal heeft vanwege deze veiligheidsrisico’s voor Stedin de hoogste prioriteit”, aldus de woordvoerster.
Koperdiefstal betekent voor Stedin ook een grote kostenpost. “Naast dat ze spullen wegnemen, zie je ook veel braakschade, omdat ze gehaast te werk gaan en veel stuk maken.” Daarnaast veroorzaakt het ook vaak milieuschade. “De olie die in de transformatoren zit, laten de dieven gewoon weglopen. Dit geeft milieuschade die wij moeten saneren. Zo komt de gemiddelde schade van een koperdiefstal uit op 30.000 euro. En dan te bedenken dat dit gemiddeld 2 à 3 keer per maand voorkomt.”
Opsporing Verzocht
Er is Stedin dan ook veel aan gelegen om deze koperdiefstallen te voorkomen. Nicolaas: “Naast dat wij sowieso onze stations al goed in de gaten houden, doen we van iedere diefstal melding bij de politie. Wanneer we een vermoeden hebben dat in een bepaald gebied koperdieven actief zijn, voorzien we de daar aanwezige stations preventief van camera’s.”
Ook vergaart Stedin kennis bij collega’s die met dezelfde problemen te maken hebben, zoals spoornetbeheerder ProRail. “En tot slot spelen onze eigen mensen een belangrijke rol. Zij zijn dagelijks bezig met onderhoud aan de stations, wanneer je goed oplet kun je dus al een aantal diefstallen voor zijn”, aldus Nicolaas.
Inmiddels hebben deze maatregelen al enig succes gehad. Er zijn op camera al diverse daders vastgelegd. Nicolaas: “Op 3 mei is een van onze koperdiefstallen zelfs bij Opsporing Verzocht geweest. Door de goede camerabeelden heeft dat een aantal relevante tips opgeleverd.”